Το επιχείρημα «έχουμε δημοκρατία, ο κόσμος ψηφίζει, άρα δεν έχουμε χούντα», ακούγεται συχνά κατά καιρούς. Θέλω να πω πού διαφωνώ με αυτό και να πω κάποια πράγματα για την ποιότητα της δημοκρατίας.
Πρώτον, ο κόσμος ψηφίζει π.χ. το «λεφτά υπάρχουν» και παίρνει το «λεφτά υπήρχαν, χημικά και φόροι υπάρχουν». Δεν υπάρχει κάποιος θεσμικός τρόπος να εκπέσει μια κυβέρνηση εφόσον παρεκλίνει - και τόσο εξόφθαλμα - από τη λαϊκή εντολή που την έστειλε στην εξουσία. Δυνητικά, μπορώ να κατεβάσω κόμμα με πρόγραμμα για πράσινη ανάπτυξη και ισχυρή Ελλάδα και όταν βγω στην εξουσία για τέσσερα χρόνια να ασχολούμαι μόνο με τον ατομικό μου πλουτισμό και να μην μπορεί να με κουνήσει κανείς με νόμιμο τρόπο παρά μόνο με εξέγερση. Για να υποστηρίξω τη θέση μου, θα παρέχω ειδικά προνόμια στις δυνάμεις που είναι εκεί για να αποτρέπουν την εξέγερση (σύνταξη στα 45 για τους στρατιωτικούς, κρατική διαφήμιση και διαπλοκή με τα ΜΜΕ). Αν κάποιος μου πει ότι άλλα είπα κι άλλα κάνω, θα υποστηρίξω ότι δεν ήξερα την κατάσταση. Αν κάποιος ζητήσει εκλογές, υποστηρίζω ότι είμαι ο σωτήρας που θα σώσει τη χώρα και ότι εκλογές σε αυτή τη στιγμή (που οι δημοσκοπήσεις δε με βολεύουν) θα ήταν καταστροφικές για τη χώρα. Περίπου δηλαδή όπως είναι τώρα το σύστημα.
Δεύτερον, ο κόσμος ψηφίζει υποτίθεται σε βουλευτικές εκλογές, δηλαδή αποφασίζει τη σύνθεση του νομοθετικού σώματος. Ωστόσο, για να μην τον κουράζουμε πολύ το λαό και σε αντίθεση με την αρχή της διάκρισης των εξουσιών, μαζί με το νομοθετικό ουσιαστικά αποφασίζεται και το εκτελεστικό, η κυβέρνηση. Δηλαδή η κυβέρνηση που φέρνει τους νόμους προς έλεγχο στη βουλή και η βουλή που ελέγχει και ψηφίζει τους νόμους εκλέγονται με τις ίδιες εκλογές. Επίσης, για να μην βυθιστούμε στο χάος (sic), έχουμε δαιμονοποιήσει τις κυβερνήσεις συνεργασίας και έχουμε εκλογικό νόμο (ευέλικτο να αλλάζει πιο συχνά κι από εκπαιδευτική μεταρρύθμιση) ώστε να είναι σίγουρο ότι ένα κόμμα θα ελέγχει και βουλή και κυβέρνηση. Ο έλεγχος των βουλευτών από το κόμμα είναι γνωστός από την έννοια κομματική πειθαρχεία και τις τελευταίες γελοίες κωλοτούμπες του βουλευτή εκ Κοζάνης για παράδειγμα. Επομένως για τέσσερα χρόνια ένα κόμμα έχει τον απόλυτο έλεγχο σε βουλή και κυβέρνηση.
Τρίτον, η ψήφος στις βουλευτικές εκλογές είναι διαιρεμένη με γεωγραφικά κριτήρια. Επειδή η τοπική αυτοδικοίκηση είναι ακόμα ανίσχυρη, το σύστημα επανορθώνει τάχα μου έτσι ώστε ο νομοθέτης να έχει την ευθύνη της εκπροσώπησης της τοπικής του περιφέρειας και των προβλημάτων του λαού του και άλλες γελοιότητες. Αυτό επεκτείνεται ακόμα περισσότερο σε σκηνές απείρου κάλλους όπου η κριτική στην κυβέρνηση είναι «μα δεν έβαλε και έναν υπουργό από την Θεσσαλία/Ήπειρό/νησιά Ιονίου». Δύο λάθη δεν μας κάνουν ένα σωστό. Κανονικά πρέπει να ενισχυθεί η τοπική αυτοδιοίκηση (βλέπε Καλλικράτης), να είναι ο αιρετός περιφερειάρχης μικρός πρωθυπουργός υπεύθυνος για προϋπολογισμό και φόρους στην περιφέρειά του. Αυτός και οι δήμαρχοι να είναι υπεύθυνοι για τα προβλήματα της τοπικής κοινωνίας που υποτίθεται τα ξέρουν και καλύτερα.
Τέταρτον, με αυτή τη γεωγραφική διαίρεση και τον περιορισμό των βουλευτών ανά νομό, υπάρχει και το πρόβλημα των χαμένων ψήφων στα μικρά κόμματα. Νομοί μίας έδρας, δύο εδρών, κλπ ουσιαστικά ακυρώνουν την ψήφο σε όλους τους υπόλοιπους υποψηφίους, όσες ψήφους και να πάρουν. Υποθέτω πως αυτή την αδικία υποτίθεται την επανορθώνει με μαθηματικές αλχημείες ο εκλογικός νόμος. Πάλι, δύο λάθη δεν κάνουν ένα σωστό. Κανονικά πρέπει να έχουμε και απλή αναλογική χωρίς πριμ και καμία γεωγραφική διαίρεση. Ψηφίζουμε κόμματα και αυτά θα έχουν λίστες που θα διαλέγουν ποιους θα βάλουν στη βουλή. Η αντίδραση «μα θέλω να έχω βουλευτή του τόπου μου» απαντάται με το «θα έχεις ισχυρό αιρετό τοπικό δήμαρχο/περιφερειάρχη για να σου βάλει το παιδί σου συμβασιούχο κηπουρό/τερματοφύλακα στο χρεωκοπημένο σου δήμο».
Επομένως η δημοκρατία είναι αρκετά προβληματική όπως είναι και κατά τη γνώμη μου πρόκειται για αυταρχικό σύστημα με διάρκεια τεσσάρων ετών (εκτός κι αν οι δημοσκοπήσεις πουν ότι πρέπει να πάμε σε εκλογές τώρα) και με σημαντικό κομμάτι των φόρων (όσων λίγων άτυχων πληρώνουν) να πηγαίνουν στην αυτοσυντήρηση του συστήματος. Τι πρέπει να αλλάξει:
- ξεχωριστές εκλογές για βουλή και ξεχωριστές για κυβέρνηση, ανά τέσσερα χρόνια η κάθε μία με απόσταση δύο ετών μεταξύ τους. Δηλαδή βουλετικές εκλογές το 2010, 2014, 2018, κλπ και εκλογές για κυβέρνηση το 2012, 2016, 2020, κλπ.
- πρόβλεψη για διάλυση της κυβέρνησης εφόσον παραβιάζει το προεκλογικό της πρόγραμμα, είτε από δικαστές είτε από τον πρόεδρο της Δημοκρατίας. Κάποια θεσμική τσίπα τέλος πάντων. Οι ξεχωριστές εκλογές για βουλή και κυβέρνηση είναι ήδη μια καλή πρώτη ευκαιρεία ελέγχου.
- πρόωρες εκλογές για εθνικούς λόγους χωρίς να έχουν καταλάβει τουλάχιστον δύο κατοικημένα νησιά οι Τούρκοι δεν γίνονται αποδεκτές. Το ξέρω ότι είναι δύσκολη δουλειά να κυβερνήσεις αλλά μόνος σου κατέβηκες υποψήφιος Κώστα.
- απλή αναλογική και κατάργηση βουλετικών εδρών ανά νομό. Στις βουλετικές ψηφίζουμε κόμμα. Το κόμμα ανάλογα με τη δημοκρατικότητά του εσωτερικά μπορεί να αποφασίσει ποιους θα στείλει στο κοινοβούλιο. Αν το πρώτο κόμμα πήρε το 25% των ψήφων (που εκεί είναι τώρα και έχει πει ο Πάγκαλος να αλλάξουμε πάλι τον εκλογικό νόμο) τότε θα πάρει 25% των εδρών στη Βουλή και θα πρέπει να προσέξει πολύ καλά τι τσαπατσουλιά θα κατεβάσει για νόμο ο κάθε επίδοξος μεταρρυθμιστής και θα πρέπει να πείσει τουλάχιστον άλλο ένα 25% για να περάσει το νόμο! Αυτό θα βοηθήσει και τα μικρά κόμματα και θα βάλει και περισσότερα κόμματα στη Βουλή. Περισσότερη δημοκρατία.
- ισχυρή τοπική αυτοδιοίκηση με τοπικούς φόρους, προϋπολογισμό, αρμοδιότητες, ευθύνες, κλπ. Αν θέλεις να έχεις 100 κηπουρούς στην Άνω Ραχούλα (εκ των οποίων τη δουλειά την κάνει ο 101ος ανασφάλιστος Πακιστανός), βρες το μπάτζετ. Λεφτά από το κεντρικό ταμείο για τέτοια, τέλος.
Κάπως έτσι πιστεύω ότι είναι μια καλή αρχή για να έχουμε ένα πιο δημοκρατικό σύστημα που θα φέρει και περισσότερο κόσμο στις κάλπες και ως ψηφοφόρους και ως υποψηφίους. Μπορούμε να το συζητήσουμε στην επόμενη αποχουντοποίηση, όπου ο Παπανδρέου και ο Χημικός Χρήστος από το κελί τους θα λένε αμετανόητοι ότι έσωζαν τη χώρα. Η ειρωνία είναι ότι την ίδια δικαιολογία (σώζουμε τη χώρα) χρησιμοποίησαν και αυτοί που κόλλησαν το περίστροφο στον νεαρό ΓΑΠ το 1967. Και τότε σωτήρες. Η δημοκρατία όμως δεν χρειάζεται σωτήρες και υπερήρωες, έχει το λαό και τις εκλογές.